Fundacja na rzecz Nauki Polskiej ogłosiła listę 100 laureatów i laureatek tegorocznej edycji konkursu Start. W tym gronie znalazła się piątka osób z PWr. To najlepszy wynik ze wszystkich polskich uczelni technicznych!

W ramach 34. edycji konkursu, którego celem jest wspieranie wybitnych młodych uczonych i zachęcanie ich do dalszego rozwoju, na stypendia przeznaczono ponad 3 mln zł. Laureaci i laureatki otrzymali roczne stypendium w wysokości 30 tys. zł. Mogą je przeznaczyć na dowolny cel. Stypendia zostaną uroczyście wręczone 13 czerwca w Krakowie na Zamku Królewskim na Wawelu.

W gronie beneficjentów mamy pięć osób z Politechniki Wrocławskiej. Są to: dr Piotr Bortnowski (Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii), Agata Hajda (Wydział Chemiczny), Seweryn Malazdrewicz (Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego), dr Paweł Piszko (Wydział Podstawowych Problemów Techniki) i Paweł Urbański (Wydział Elektroniki, Fotoniki i Mikrosystemów).

Do tegorocznego konkursu zgłoszono 807 wniosków. Najlepsze zostały wybrane w drodze wieloetapowego konkursu, w którym oceniano m.in. jakość dotychczasowego dorobku naukowego młodych badaczy.  

Zainteresowania naukowe badacza z WEFiM Pawła Urbańskiego obejmują miniaturowe systemy próżniowe i elektronowiązkowe, w tym źródła promieniowania rentgenowskiego MEMS.

Prowadzi badania nad wytwarzaniem i utrzymaniem ultra wysokiej próżni w mikrosystemach oraz miniaturowymi źródłami RTG do zastosowań analitycznych, diagnostycznych i kosmicznych.

Jak mówi naukowiec  technologie wykorzystujące miniaturowe źródła RTG najbliżej codziennych zastosowań są tam, gdzie liczy się mały rozmiar, niskie zużycie energii i możliwość pracy w terenie.  Takie źródła mogą trafić do przenośnych analizatorów materiałowych, mobilnych systemów inspekcyjnych oraz kompaktowych urządzeń diagnostycznych

W medycynie mogą wspierać przenośną diagnostykę obrazową, także w miejscach trudno dostępnych dla klasycznych lamp RTG. W przyszłości mogą też umożliwić bardziej lokalne, precyzyjne napromienianie tkanek przy mniejszej inwazyjności.   

W diagnostyce lub badaniach laboratoryjnych najbardziej naturalnym kierunkiem tego typu badań jest fluorescencja rentgenowska XRF, wykorzystywana do analizy składu pierwiastkowego próbek. Takie źródła dobrze pasują również do układów lab-on-chip, mikrofluidyki oraz badań in situ, gdzie umożliwiają prowadzenie szybkich i precyzyjnych analiz bez konieczności korzystania z dużej aparatury laboratoryjnej.

Z kolei miniaturowe systemy próżniowe są szczególnie interesujące dla technologii kosmicznych, ponieważ pozwalają znacząco zmniejszyć masę, pobór energii i rozmiary aparatury naukowej. Mogą znaleźć zastosowanie m.in. w miniaturowych źródłach i detektorach promieniowania, analizatorach składu powierzchni planet czy systemach kalibracyjnych dla detektorów, również w przyszłych misjach marsjańskich.

- W przyszłości nastąpi dalsza miniaturyzacja systemów analitycznych i diagnostycznych wykorzystujących technologie próżniowe. Dotyczy to nie tylko miniaturowych źródeł RTG i analizatorów XRF, ale też miniaturowych spektrometrów oraz bardziej zaawansowanych technik, takich jak XPS czy inne metody spektroskopowe. Proces ten umożliwi tworzenie kompaktowych urządzeń do szybkiej analizy materiałów, diagnostyki medycznej, monitorowania środowiska czy zastosowań kosmicznych, które dziś wymagają dużej i kosztownej aparatury laboratoryjnej – mówi Paweł Urbański w odpowiedzi na pytanie jak może wyglądać świat za 20 lat dzięki takim technologiom.