Ponad 500 osób – studentów, doktorantów i młodych naukowców – z Polski i zagranicy wzięło udział w Lem Next Gen Science Forum 2026, które odbyło się na Politechnice Wrocławskiej w ostatnim tygodniu kwietnia. W trakcie inauguracji wydarzenia wręczono Europejską Nagrodę im. Stanisława Lema, którą otrzymał prof. Li Tang z Politechniki Federalnej w Lozannie (EPFL), światowej klasy ekspert w dziedzinie immunoinżynierii nowotworowej.

Początkowo uczestnicy skupili się na tematach związanych m.in. z umiędzynarodowieniem badań, budowaniem globalnych sieci współpracy, doskonałością naukową i jej rozwojem w szybko zmieniającym się świecie. Później dyskutowali między innymi o tym jak powstają technologie przyszłości, skąd biorą się przełomowe odkrycia, a także w jaki sposób skutecznie aplikować o granty i budować zespoły badawcze? 

Konferencja stała się źródłem sukcesów i satysfakcji  także dla naszego wydziału. Praca doktoranta szkoły doktorskiej i pracownika Katedry Akustyki, Multimediów i Przetwarzania Sygnałów mgra inż. Piotra Książka nie przeszła bez echa i spotkała się z bardzo dobrym odbiorem wśród uczestników.

Zaprezentował on pracę zatytułowaną Decoding Honeybee Sound: Adaptive AR Representations In Estimating Fundamental Frequency Trajectories Of Bee Sound Signals, co w tłumaczeniu na j. polski brzmi  - Dekodowanie pszczelego dźwięku: adaptacyjne reprezentacje autoregresyjne (AR) w szacowaniu trajektorii częstotliwości podstawowej sygnałów dźwiękowych pszczół - za którą został wyróżniony nagrodą Best Oral Presentation Award w sesji Digital Horizons: AI, Data, and Information Technologies.

Nagrodzony młody naukowiec przedstawił wyniki badań podstawowych połączonych bezpośrednio z zastosowaniem - zbadał okres quasi-stacjonarności dźwięku bzyczącej pszczoły i wykorzystał wyniki tego badania do wyznaczenia bardzo dokładnego przebiegu częstotliwości machania skrzydłami pszczoły w czasie. 

Badania prowadzone są w ramach długofalowego projektu, którego początki sięgają 2022 roku. Aktualnie rozwijane są w ramach Minigrantu Szkoły Doktorskiej Politechniki Wrocławskiej, gdzie powstaje rozproszony system pomiarowy umożliwiający jednoczesną analizę wielu parametrów środowiska ula, w tym dźwięku, drgań konstrukcji, lotnych związków organicznych oraz masy ula w czasie rzeczywistym.

- To pierwszy etap - utworzenie metody ekstrakcji cech sygnału. Prace nad projektem są kontynuowane. Zastosowane podejście autoregresyjne (AR) umożliwiło uzyskanie wysokiej rozdzielczości analizy częstotliwościowej - zaznacza autor

Motywację do badania dźwięków i powód wybrania podejścia adaptacyjnego AR naukowiec opisał tak:

- Motywacja do badania dźwięków pszczół wynika z zainteresowania ich życiem i mechanizmami komunikacji. Rodzina pszczela jest niesamowicie złożonym superorganizmem, który mimo tysiącleci, koegzystencji z człowiekiem nadal nie jest w pełni zrozumiany. Konkretne badania dotyczące podstawowych parametrów sygnału wynikły natomiast z potrzeby odpowiedzi na pytanie o to, jakich cech powinniśmy używać w badaniu dźwięków generowanych przez pszczoły. W przypadku tej pracy "AR representation" oznacza pseudo-widma współczynników filtru autoregresyjnego -  jest to metoda pozwalająca na wyznaczenie przybliżonego widma modelowanego sygnału w znacząco większej rozdzielczości częstotliwościowej niż przeliczanie rzeczywistego widma z próbek sygnału wprost. Podejście AR było naturalnym wyborem, ponieważ bzyczenie pszczoły ma charakterystykę harmoniczną, natomiast filtry adaptacyjne zastosowaliśmy w celu skrócenia czasu reakcji metody na zmienność w częstotliwości uderzania skrzydłami - wprowadzenie założenia autoregresyjnego modelu sygnału i przeliczania parametrów z próbki na próbkę dało wyniki wykazujące ponad rząd wielkości większą rozdzielczości czasowo-częstotliwościowej niż klasyczny spektrogram.

Według nagrodzonego Piotra Książka prezentowane wyniki są przede wszystkim podwalinami do bardziej zaawansowanych projektów nagrań pszczół in vitro - dzięki przedstawionej metodzie otwiera się nowa gałąź badań nad zachowaniami pszczół w warunkach eksperymentów. Dzięki reprezentacjom AR możemy dokładnie prześledzić zmienność uderzania skrzydeł pszczoły, co może mieć znaczenie na przykład w badaniach weryfikujących wpływ dodatków żywieniowych na typ i trajektorię zdarzeń akustycznych generowanych przez badane pszczoły.

Młodych badaczy zajmującym się bioakustyką uprzedza, że w przypadku tej dziedziny należy spodziewać się, że zostaną zaskoczeni

- nie jesteśmy w stanie poprosić pszczoły, kury, czy szynszyli o powtórzenie dźwięku, który właśnie usłyszeliśmy, więc trzeba być przygotowanym do nagrań zawsze i wszędzie! - mówi badacz. 

Projekt prowadzony jest w ramach rozprawy doktorskiej, a w prace zaangażowane są trzy osoby -  mgr inż. Piotr Książek,  dr hab. inż. Bogusław Szlachetko, który jest promotorem głównym oraz dr inż. Urszula Libal, która jest promotorką pomocniczą. 

Działania badawcze prowadzone są także we współpracy z Prof. dr hab. inż. Adamem Romanem z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, który udziela merytorycznego oraz praktycznego wsparcia w kwestiach pszczelarskich.

Dodatkowo, część pszczół, które były badane zostały użyczone przez Prof. dr hab. Andrzeja Szczurka i pochodziły z pasieki Ulopolis.

*****************************************************************************************************************************************

W konferencji  Lem Next Gen Science Forum 2026 ze strony naszego wydziału aktywnie uczestniczyli również wymienieni poniżej naukowcy:

1. dr hab. inż. Łukasz Sterczewski

- jako prelegent w sesji Early-stage researchers grants talk – dał wykład na temat zastosowań laserów i spektroskopii laserowej w misjach kosmicznych, oraz na temat swojej pracy w Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA,

- jako panelista w dyskusji panelowej Research excellence: Rethinking Excellence: Advancing the Future of Research, gdzie wspólnie z innym laureatem grantu ERC z Politechniki Wrocławskiej, prof. Sławomirem Poradą, dyskutowali o doskonałości naukowej,

2. dr hab. inż.  Michał Mazur

- jako prelegent w sesji Early stage researchers grants talk, podczas której opowiedział o swoich badaniach dotyczących cienkowarstwowych czujników gazów,

3. prof. dr hab. inż. Krzysztof Abramski

- jako moderator dyskusji panelowej pt. Research integrity and responsibility: Trust in Science: Integrity, Ethics & Responsible Research,
na temat odpowiedzialności nauki, etyki, i uczciwości.
W dyskusji wziął udział rownież prof. Li Tang, Laureat Nagrody Lem Prize z roku 2025,

4. dr hab. inż. Jarosław Sotor

- jako panelista w dyskusji panelowej pt. Research integrity and responsibility: Trust in Science: Integrity, Ethics & Responsible Research, na temat odpowiedzialności nauki, etyki, i uczciwości. ( wspólnie z Prof. Krzysztofem Abramskim),

5. dr hab. inż. Grzegorz Soboń

- jako moderator dyskusji panelowej Interdisciplinarity: Beyond Boundaries: The Power of Interdisciplinary Research, gdzie wspólnie z prof. Robertem Iskanderem, prof. Martą Rusnak i prof. Dariuszem Jagielskim rozmawiali o znaczeniu interdyscyplinarności w badaniach, w szczególności w badaniach naukowych o największym potencjale na przełom i zastosowaniach praktycznych.

Ponadto, na liście prezentujących swoje prace badawcze są też młodzi naukowcy i studenci z naszego wydziału:
Paulina Kapuścik, Wiktoria Kołodzińska, Kacper Adamiak, Urszula Wawrzaszek, Mikołaj Strużykowski, Marcel Butryn, Kamil Baranowski, Jędrzej Soszyński, Justyna Olejnik, Natalia Krasicka, Jakub Klimkowski, Adam Matysiak oraz Michał Czerniak. 

Streszczenia ich publikacji naukowych dostępne są w księdze abstraktów prac naukowych.

Artykuly PWr: (1) i (2)